WAAROVER GAAT DE SCAN WEL EN WAAROVER NIET?
Deze scan focust op de preventie en toepassing van afzondering en fixatie – fysieke interventie, mechanische fixatie, medicamenteuze fixatie.
In deze scan gaat het enkel over afzondering en fixatie en niet over andere vrijheidsbeperkende maatregelen zoals bv. gesloten afdelingen of compartimentering.
Deze scan richt zich niet op handelingen die ook verantwoorde ouders doen volgens de effectieve leeftijd van een minderjarige om hem te beschermen. Denk hierbij aan de autogordel waarmee een kind gefixeerd wordt in de wagen.
De test richt zich op de preventie en toelaatbaarheid van afzondering en fixatie om:
- De veiligheid te herstellen bij ernstig en acuut gevaar. Men spreekt van ernstig en acuut gevaar indien er een gevaar is voor de fysieke en/of psychische integriteit van de persoon in kwestie of anderen en als dit gevaar niet meer af te wenden is. Het gaat hierbij steeds over een toepassing als laatste redmiddel omdat alternatieven niet (langer) volstaan.
- De veiligheid te behouden bij potentieel gevaar: in dit geval is het gevaar nog af te wenden.
- De ontwikkelings- en ontplooiingskansen te bevorderen van de zorggebruiker of andere personen. In bepaalde situaties heeft de afzondering of fixatie de dubbele functie van ook potentieel gevaar afwenden.
- Te straffen. Bij een straf treedt men handhavend op na een incident, wanneer het gevaar al geweken is en de orde is hersteld. Het doel van de afzondering of fixatie is leed toevoegen. Hierover zijn de richtlijnen duidelijk: dit is niet toegestaan.
Deze scan geeft informatie rond toepassing, preventie en nazorg, maar niet over de toepassing op zich voor afzondering/fixatie in deze situaties:
- om de veiligheid te behouden bij potentieel gevaar voor de zorggebruiker of andere personen, dus ter preventie van acuut en ernstig gevaar. In deze situaties is er geen sprake van een noodtoestand.
- om ontwikkelings- en ontplooiingskansen te bevorderen van de zorggebruiker of andere personen. In bepaalde situaties zorgen deze afzonderingen en fixaties er ook voor dat de veiligheid dus behouden blijft. De maatregel heeft in dat geval een dubbele functie.
Deze scan is een sensibiliserend instrument gebaseerd op wetenschappelijk en mensenrechten onderbouwde richtlijnen met oog op de toekomst.